الشيخ محمد علي الگرامي القمي
337
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
انفال مسئله 1985 - انفال ، يعنى اموال عمومى كه در اختيار حكومت عدل اسلامى است و از آنها به نفع عموم استفاده مىشود ، عبارت است از : 1 - زمينهاى موات و زمينهايى كه صاحبانش از آنها اعراض و آنها را رها كردهاند . 2 - كوهها ، درهها ، جنگلها و نيزارهاى طبيعى . 3 - درياها ، ساحل درياها و رودخانههاى بزرگ . 4 - معادن 5 - اموال ممتاز و پرارزش از غنائم جنگى كه متعلّق به شاهان و سران كفّار بوده است . 6 - غنيمتهاى جنگى ، در صورتى كه جنگ بدون اذن امام و حكومت عدل اسلامى انجام شود . 7 - زمينى كه از كفّار بدون جنگ در اختيار مسلمين قرار گيرد . 8 - مال كسى كه مىميرد و وارث ندارد . و تفصيل اينها در كتابهاى مفصّل فقهى ذكر شده است . مسئله 1986 - احياى برخى انفال مانند زمينهاى موات و جنگلها و غيره با اذن حاكم شرعى موجب ملكيت مىشود چنان كه حاكم شرع مىتواند فقط قرار اجاره با احياء كننده منعقد نمايد و يا فقط اجازه استفاده موقّت بدهد و در شرايطى كه حكومت اسلامى نباشد و مرجع تقليد هم در دسترس نيست نيازى به اذن نيست و هر كس احياء نمايد مالك مىشود .